ئەڤ بسيارە دناڤ گەنجان دا كەلەک دهێتە كرن ئەرێ ئەز هةڤژينی پیك بينم ب ئەڤينی يان ب شێوەکێ تەقليدی
ب راستی …چ ژ وان سەرکەڤتنێ مسوگەرناکەن یا هەڤژینیێ ئەڤڕۆ سەربێخیت نە ئەڤەيە بەلکی:
- پێگەهیشتنا هەستی (نضوج العاطفي) هەبیت
- لیک تێگەهشتن يا هزری و پرەنسیپان (قیم) هەبیت
- شیانا دانوستاندنێ ل دەمێ ئاریشەیان
- ڕێزگرتن
- ئارامییا دەروونی
لێ ئەگەر ئەم وان ل زەمانێ مە یێ نوکە بەرامبەر ئێک بدانين :
1. هەڤژینی ب ئەڤینی
دبیت ئەڤڕۆ پتر سەرکەڤیت چونکی:
- خەلک حەز دکەن تێگەهشتن د ناڤبەرا وی/وێ و هەڤپشکێ خودا هةبيت وسروشتێ وی (تەبیعەتێ وی) بزانن بەری گرێدانێ.
- کور و کچ قەبویل ناکەن ل گەل کەسەکێ بژین کو نەنياسن.
- (شۆکان) کێم دکەت پشتی زەواجێ چونکی هەر ئێک تەبیعەتێ یێ دی دزانیت.
بەس تووشی شکەستنێ دبیت ئەگەر:
- ئەڤینی بێی تيگەهشتن بیت.
- ئالییەک گەلەک یێ گرێدایی بیت ب يێ بەرامبەر ڤە
- پەیوەندی غیرەت، کۆنترۆلکرن، ئیهمال، یان تێنەگەهیشتن تێدا هەبیت.
2. زەواجا تەقلیدی
هێشتا مایە و سەرکەفتنێ دئینیت ل دەڤ هندەک کەسان، ب تایبەت ئەگەر:
- مالبات ب عەقل هەلبژێریت نە ب زۆری.
- هەردوو ئالی بچنە د پەیوەندیێ دا و ئەو د ئامادەبن بۆ ناسکرن و تێگەهیشتنێ.
بەس ئەڤڕۆ پتر تووشی شکەستنێ دبیت ئەگەر:
- جوداهییەکا مەزن د پرەنسیپ (قیم) و عەقلییەتێ دا هەبیت.
- ئێک ژ وان هەڤژینیێ پیک بینت تنێ ژبەر کو "لازمە/دڤێت"، نە ژبەر کو یێ ئامادەیە بوو ڤێ پینگاڤێ
- دەمێ تێرکەر نەبیت بۆ ناسکرنا راستی بەری هەڤژینیێ.
چی باشترە د زەمانێ مە دا
یا هەری سەرکەفتی "هەڤژینی ل سەر ناسکرنەکا زەلالە" چ ئەڤینی بیت یان تەقلیدی… یا گرنگ ئەوە کو:
- دەمەکێ رێزدار یێ ناسکرنێ هەبیت
- ئاخفتنێن کویر ل سەر پاشەرۆژێ
- دیارکرنا تەبیعەتێن راستی
- دیارکرنا پێشبینییان (تەوهقوعات) ژ دەستپێکێ
- ئامادەبوونا دەروونی و روحی بۆ هەڤپشکیکرنێ (شەریکاتیێ)
ئەڤڕۆ، رەوشا ئابووری (ماددی)، زەختێن دەروونی، سۆشیال میدیا… هەمی دکەن کو هەڤژینی هەوجەی هشیارییەکا پتر بیت ژ بەرێ
لەوما نە گرنگە تە چەوا ئەو نیاسییە… یا گرنگ ئەوە کا دێ چەوا لگەل هەڤژینێ/ا خۆ ژی و ژیانا هەوە پێکڤە دێ چەوا بیت. ئەڤینی بێ هشیاری سەرناکەڤیت، و هەڤژینی تەقلیدی ژی بێ تێگەهشتن سەرناکەڤیت.
سەرکەفتن دمینیتە سەر کەسایەتیا هەردوو لایان، نە جۆرێ ژ هەڤژینیێ .
نڤیسین : هیڤی عبدالستار حسن