کاریگەریێن فیزیایی یێن جگەرەکێشانێ لسەر لەشی
جگارەکێشان زیانێ دگەهینتە هەمی ئەندامین لەشی ب هەبوونا 7000 و زێدەتر ژ ماددەیێن کیمیایی، ژوان ژی 70 و پتر ماددەیێن پەنجەشێرێ نە.
کاریگەریێن ئێکسەر
- نیکوتین د10 چرکەیاندا دگەهیتە دەماغی، دەردانا دوپامینی چالاك دکەت و دبیتە ئەگەرێ خۆشی و ئالودەبوونێ.
- دوانە ئوکسیدی کاربون ب خانێن سورێن خۆینێ ڤە دهێنە گرێدان، گەهاندنا ئوکسجینی ب ڕێژەیا 50% کێمدکەت دماوەیێ 8 دەمژمێراندا.
ژناڤبرنا کوئەندامێن لەشی
- کوئەندامێ هەناسێ: مویێن سیهان ژناڤدبەت ئەوێن کو بکارێ پاقژکرنێ ڕادبن، ئەڤەژی دبیتە ئەگەرێ پەیدابوونا بەلغەمی و دبیتە ئەگەرێ کوخکا دووم درێژ. ڕێژا توشبوونێ ب نەخۆشیا COPD زێدەدکەت (ب ڕێژا 50% ژ کەیسان پەیوەندی ب جگارەکێشانێ ڤە هەیە) و هەروەسا ڕێژا توشبوونێ ب پەنجەشێرا سیهان زێدەدکەت (ب ڕێژا 80-90% ژ کەیسان).
- زڤڕۆکە کوئەندام: نیکوتین بوریێن خۆینێ دگریت، پەستانا خۆینێ و هەروەسا لێدانێن دلی زێدەدکەت. ناڤپووشێ خوینبەران ژناڤدبەت، کو دبیتە ئەگەرێ پەیدابوونا جەلتا دلی. ڕێژا توشبوونێ ب جەلتا مێشکی دووجار هند دکەت و جەلتا دلی سێجار هند دکەت.
- کوئەندامێ بەرگریێ: بەرگریێ لاوازدکەت، توشبوونێ ب نەخۆشییان زێدەدکەت (نەخۆشیا سلە یا سیهان) و ساخبوونا برینان گیرودکەت.
- کوئەندامێ زاوزێ: نێر: ژمارا سپێرمان کێم دکەت، مەترسیا لاوازیا ئەندامێ زاوزێ ب رێژەیا ٪50 زێدەدکەت. مێ: نەزوکیێ زێدەدکەت، زڤرۆکا هەیڤانە تێکدچیت، ئاریشەیێن دووگیانیێ.
- ئەندامێن دی: پیست: پیست زیکا دقورمچیت ب هوکارێ کێمبوونا هڕکرنا خوینێ و تێکشکاندنا کولاجینی. چاڤ: دوو تا سێ جارا هند مەترسیا نەخۆشیا ئاڤا سپی یا چاڤی زێدەدبیت، و دبیتە ئەگەرێ تێکچوونا هندەك پێکهاتەیێن چاڤی. هەستی: چڕییاتی و بەرگریا هەستی کێم دکەت، مەترسیا توشبوون ب نەخۆشیێن هەستیان زێدەدکەت.
شێوازێن هێلانا جگارەکێشانێ و ڕێژەیێن سەرکەفتنێ
- هاندان: چ پێنەڤێت داکو دکارەکیدا بسەرکەڤی یا پێدڤییە تە هاندەر هەبن و د ژینگەهەکا گۆنجایدا بژی، ئانکو هەولبدە ژ وان کەسان دوویر بکەڤی یێن کو جگارەکێش بن، و نەچیە وان جهان یێن جگارە لێ هەبن. هەولبدە زانینا خۆ زێدەبکەی دەربارەی مەترسیێن جگارەکێشانێ چونکی هندی پتر مەترسیا وێ بزانی دێ پتر ژێ دوویر بی. و هەروەسا بلا یا بەرچاڤبیت کو جگارەکێشان کارەکێ کرێت و بێ ڕەوشتییە و کەسێن دەورووبەر ژی تووش دکەت. ڤێجا ئەگەر گرنگیێ ب تەندروستیا خۆ نەدەی، تەندروستیا کەسێن دەورووبەر تێکنەدە.
- ستراتیژیێن کاریگەر یێن جگارەهێلانێ: چارەسەریا تێکەل وەکی ڕاویژکاریا دەروونی و هندەك دەرمان وەکی Varenicline, Bupropion کو ئەڤەژی چار هند بەختێ سەرکەفتنێ زێدەدکەت. ئەڤە دبیتە هاریکار کو ئەڤێ دیاردەیا نەجوان ب شێوەیەکێ بلەز و ب تەمامی بهێلی.
- جێگرێ نیکوتینی: علك، لسقا نیکوتینی ئەوا بکاردئینن بۆ پیستی، هندەك دەرمان وەکی Lozenges کو ڕێژا هێلانێ دوو هند جاران زێدەدکەت.
- دەمێن چاکبوونا تەندرۆستیێ پشتی هێلانێ
- 48 دەمژمێر: یەکە ئۆکسیدی کاربوون دهێتە لابرن، تام و بێهن باشتردبن.
- 1 سال: مەترسیا توشبوونێ ب جەلتەیا دلی دوو جار هند کێم دبیت.
- 10 سال: مەترسیا مرنێ ب پەنجەشێرا سیهان 50% کێمدبیت.
- مفایێن تەندروستی پشتی هێلانا جگارەکێشانێ:
- 20 خۆلەك: لێدانێن دلی ئاسایی دبن.
- 8 دەمژمێر: ئاستێ ئۆکسجینێ د خۆینیدا دزڤڕیت وەکی بەرێ.
- 72 دەمژمێر: هەناسەدان بساناهی دبیت، بۆریێن هەوای نەرم دبن.
- 3-9 هەیڤ: فەرمانێ سیهان ب ڕێژەیا 10% زێدەدبیت.
- 10 سال: مەترسیا توشبوونێ ب پەنجرشێرا سیهان دووجار هند کێمدبیت.
نڤیسین: هێما کامیران
پێداچوونا زمانی: نورا عبدالسلام
ژێدەر:
