دەمێ مرۆڤ ئەرکەکێ گران یێ مالێ بگریتە ستۆیێ خۆ—نە ژ بۆ حەزا خۆ، بەلکو تنێ دا کو کەس گازندا نەکەت و ئاریشە چێنەبن— پاش بۆ کرینا کەرەستەیەکێ بچووک یا خارنێ، بکەڤیتە ناڤبەرا گوتگۆت و رێگریێن دایک و بابان، راستی حەقێ مرۆڤی یە یا بێزار ببیت.
چێکرنا خارنێ ب نەچاری و تنێ بۆ رازیبوونا دەوروبەرا، کارکەت زویکا ماندیبوونێ پەیدا دکەت. ئەو "بچیتێ یان نەچیتێ" د ناڤبەرا دایک و بابان دا، فشارەکا دەروونی یا زێدەتر دئێخیتە سەر تە د دەمەکێ دا کو تە تنێ دڤیا کارێ وان برێڤە ببەی. ئەگەر تو دبێژیە خۆ ئەز گەلەک بێزاربوم، ئەڤە د سەلمینیت کو بێزاریا تە نە ژ خەمگینیا تە یە، بەلکو ژبەر شێوازێ گەنگەشە و بەرسڤدانا وانە.
ستراتیجیا بێدەنگیێ:
مادەم ئەڤە سروشتێ وان یێ ڕۆژانەیە و تو نەشێی رەفتارا وان بگوهۆری، خۆ بێدەنگ بکە، بەرسڤێ نەدێ و بابەتێ درێژ نەکە. بلا ئەو تشتە بخۆ ب بێدەنگی ببوریت. دەمێ دایک و بابێن تە دکەڤنە ناڤبەرا "بچیتێ یان نەچیتێ"، بلا ئەو بۆ خۆ تێبگەهن. تە ئاخفتنا خۆ یا گوتی، ئێدی خۆ ژ دەنگەدەنگی و بریارا وان دوور بکە و کارێ خۆ راگرە؛ پێدڤی ناکەت تو خەمێ ژ کێماسیا خارنێ بخۆی.
شەرێ د ناڤبەرا متبەخێ و ناخی دا
دەمێ تو ئاخفتنان د دلێ خۆ دا دهێلی و چ بەرسڤێ نەدەی، ئەو ئاخفتن بەرزە نابن، بەلکو دبنە کوڤان و د ناخێ تە دا کوم دبن. پاشێ مێشک دەست پێ دکەت وان دیمەن و ئاخفتنان دووبارە دکەتەڤە و هزرێن نەخۆش و دل گرانی چێدکەت.
ئەڤ بێزاریا تو نوکە هەست پێ دکەی، نیشانا هندێیە کو تاقەت و تەحەملا تە یا دەروونی بەر ب کێمبوونێ ڤە دچیت، چونکی تو یا ل دوو جهان شەری دکەی:
- بەرەک ل متبەخێ و خزمەتا مالێ.
- لایەکێ دی وێرانکرنا ناخێ خۆ ب هزرێن نەرێنی.
رێکارێن رزگاربوونێ و هێزا ناخۆیی
- فێلا کاغەزێ: هەمی وان هزرێن نەخۆش لسەر کاغەزەکێ بنڤیسە، هەمی تورەییا خۆ دەربێخە سەر وێ کاغەزێ و پاش ب درینە یان بسۆژە. ئەڤە فێلەکا دەروونی یا ب هێزە بۆ ئارامکرنا مێشکی.
- دانپێدان ب هێزا خۆ: بۆ خۆ بسەلمینە کو تو یا ب هێزی؛ تو کچەکا ب هێزی کو بەرپرسیاریا مالێ دگریە ستۆیێ خۆ. بلا ئەڤ هزرە یا بەردەوام بیت د مێشکێ تە دا، نە کو گازندە و گۆتگۆتێن رۆژانە ببنە ئەگەرێ هندێ کو تو بها و هێزا خۆ ژ بیر بکەی.
- سەرەدەری دگەل هزران: ئەڤ هزرێن گران، هەول نەدە ب زۆری و ب قەهر ژ سەرێ خۆ دەربێخی. د دلێ خۆ دا بێژە: "ئەڤە دیسان ئەڤ هزرە هات، ئەز دزانم ئەز یا پێ بێزارم، بەس ئەڤە تنێ هزرەکە و دێ چیت." پاشێ عەقڵێ خۆ ب زۆری بگوهورە بۆ سەر کارەکێ دی.
ب تنێ بوون وەک پەناگەهەک
دەمێ ئەڤ هزرە گەلەک گران دبن، حەزکرنا تە بۆ ب تنێ بوونێ ل جهەکێ بێدەنگ، نیشانەکا ئاشکرایە کو مێشک و لەشێ تە پێدڤی ب بێهنڤەدانەکا ڕاستەوخۆ هەیە. ئەڤ ب تنێ بوونە وەک رێکارەک بۆ پاراستنێ کار دکەت دا کو تو دووبارە هێز و تاقەتا خۆ کۆم بکەی.
بەڵێ، خالا گرنگ ئەوە: تو ڤێ ب تنێ بوونێ نەکەیە دەلیڤەیەک بۆ وێ چەندێ مێشکێ تە پتر د ناڤ هزرێن نەخۆش دا نوقم ببیت، بەڵکو پێدڤیە ئەڤ دەمێ بێدەنگ ب هشیاری و ئارامی دەرباز ببیت. تو یا ب رێکا دروست دا دچی، چونکی ناسکرنا ئاریشەیێ هێژ نیڤا چارەسەریێیە.
نڤیسین: رێژین عیماد