ل چەند قولاچێن جیهانێ هندەک ئافرەت پشتی زاروکبوونێ رادبن ب خارنا وێلاشێ ب مەرەما ساخبوون و مفاوەرگرتن ژوان ڤیتامین و هورمونێن دناڤ وێلاشێ دا هەین.
کریارا مرۆڤخۆریێ ئەو کریارەیە دەمێ مروڤەک ڕادبیت ب خارنا گوشتێ مروڤەکێ دی. دبیت ئەڤ چەندە یا سەیر و دڕندانە بیت لدەمێ مە گوهلێدبیت، بەلێ دڕاستی دا دناڤ گەلەک نەتەوێن کەڤن دا مروڤی گۆشتێ مروڤی خاریە ب مەرەمێن جودا جودا (تۆلڤەکرن، نێچیرکرن، نە هێلانا برسێ...هتد) بەلێ گهورینێن مێژووی دڤی بابەتی دا چێبوون پشتی پێشڤەچوون و پێگەهشتنا مروڤا بو تێگەهێ حورمەتا مرۆڤبوونێ هێدی هێدی ئەڤ دیاردە ژکارەکێ ئاسای بو کارەکێ دڕندانە و ڕێکپێنەدای هاتە گوهارتن.
بەلێ ئەگەر ئەم بەرێخو بدەینێ وێلاش ئەندامەکە ژ ئەندامێن لەشێ مروڤی، ئەرێ ئەم دشێین خارنا وێلاشێ ب هەژمێرین مرۆڤخۆری؟
دێ د تێگەهێن یاسای و ئایینی و تەندروستی دا بەحس کەین.
خارنا وێلاشێ د تێگەهەکێ یاسای دا:
ماتیلد کوهین د گوتارەکێ دا ل ژێر ناڤێ یاسایا خۆ خارنێ بەحس لڤێ دیاردێ دکەت کو تێدا ئاماژێ ب کارئینانا ڤی ئەندامی دکەن وەک دەرمانەکێ ساخ دێتە دیتن و ب سامانی ئاڵوگۆڕی دهێتە کرن ب ڤی ئەندامی، بەلێ دهەمان دەمدا ئەڤ دەرمانە دناڤبەرا مفاگەهاندن و زیاتر دایە لەورا دڤێت حکومەت و یاسا رێکەکێ بو چاوانیا بکارئینانا ڤی ئەندامی بدانیت.
ئەڤە وێ چەندێ دگەهینیت کو چ یاسایایێن نافخۆی و نە یێت نیڤدەولەتی نینن رێکخستنا ڤی بابەتی بکەت و یا پێدڤیە بهێنە رێکخستن. هەمان تشت بو یاسایا عیراق و کوردستانێ ژی چ رێسا نینن چارەسەری و ئێکلاکرنا ڤی بابەتی بکەت بەلێ ئەگەر ئەم ب زڤرینە عرف عەدەتان کە دبیتە ژێدەرەک ژ ژێدەرێن یاسایا عیراقێ بوو مە دیاردبیت کو خارنا وێلاشێ تشتەکێ ئاسای نینە وژلایەنێ وژدانی و ئەخلاقی ڤە دکەڤیتە دین مرۆڤخۆریێ ڤە.
خارنا وێلاشێ ژلایێ تەندروستی و ئایینی ڤە:
ژگوتارەکا نڤیسەر جودی سلایندەر ئەو بوچوونا کو خارنا وێلاشێ دئێخیتە دبن مرۆڤخۆریێ ڤە دهێتە ڕەت کرن ژبەر سێ ئەگەران:
- مڕۆڤخۆری ڕەنگە خارنا گوشتێ مروڤی، گوشت ئانکو ماسولکە و دوهن و وێلاش نا کەڤیتە دبن ڤە.
- ئەگەر بهێتە گووتن کو نابیت ژ جەستەیی مروڤی بێتە خارن یان ژوان تشتا یێن ژ مروڤی پەیدا دەبن دێ بێژین کو مڕوڤ شیری ژی ددەتە زاروکێن خۆ و شیر ژی ژ مرۆڤی بخۆ پەیدا دبیت.
- دمرۆڤخۆریێ دا گوشار مرۆڤی دهێتە خارن لدەمێ یێ مری ژبەر هندێ وێلاش نا کەڤیتە دبن ڤە.
دهەمان نڤیسین دا بوچوونا ئانا ماری (زالیساک) دایە دیارکرن پشتی ڤەکولین کرین لسەر بنەمایێن کاثولیکی گەهشتە وی دەرئەنجامی کو خارنا وێلاشێ مرۆڤخۆری نینە ژبەر ڤان ئەگەران:
- وێلاش ئەندامەکە ب تنێ لدەمێ دووگیانیێدا پەیدا دبیت و نە بەشەک ژ ئەندامێن لەشێ مروڤی یێن هەمیشەیی.
- مەبەستا دایکێ ژخارنا وێلاشێ بتنێ ساخبوونە ب رێکا ڤیتامین و هورمونێن دناڤ وێلاشێ دا هەین و ب تنێ بو مەبەستا ساخبوونێ و ساخلەمیێ دهێتە خارن.
- ل دەمێ ژدابک بوونێ ئێدی ئەو بەشەک نینە نە ژزاروکی و نە ژدەیکێ بەلکو دبیتە مادەکێ جودا ژپێکهاتا مروڤی.
ل دەربارەی ئاینێ ئیسلامێ چ حوکمێن ئێکلاکەر نینن لسەر دروستی و نە دروستیا خارنا وێلاشێ داکو ب شێین ب وێ رێکێ بزانین کا دێ کەڤیتە بن مرۆڤخۆریێ یان نە. و زانایێن ئیسلامێ بوچوونێن جودا هەنە لدەربارەی رێکپێدان و رێکپێنەدانا وێ ب ڤی شێوەیێ ل خارێ:
- لدەمێ نەچاریێ درستە وێلاش بهێتە خارن ئەگەر چ تشتێ دی ل شینا وێ نەبن (و ئەڤە دمرۆڤخۆریێ ژی دا هەمان حوکم هەیە)
- ئەگەر نە دەمێ نەچاریێ بیت دوو بوچوون هەنە:
- رێکپێنەدایە (حەرامە) چونکی بەشەکە ژجەستەی، و بەشەکێ پاقژ نینە و بتنێ پاقژی (الطیبات) رێکپێدایە د ئیسالامێ دا.
- رێکپێدایە (مباح) چونکی وێلاش ژی وەکی نینوک و پرچ و چەند بەشێن دی یێن لەشێ مروڤی گەر ژمروڤی جودا بوو قیمەتا خو نا مینیت (بەلێ ئەڤ بوچوونە هاتیە ڕەت کرن ب وێ چەندێ وێلاش بەشەکە ژ زارەکی و بەشەکە ژ مروڤی).
ئانکووب گشتی لدیف تێگەهێن ئیسلامی خارنا وێلاشێ دبیتە مڕۆڤخۆری.
دەرئەنجام:
ب بەرێخودان بو بابەتێ ژلایەنێن جودا جودا ڤە ئەڤ دەرئەنجامە بوومە دیاردبن:
- خارنا وێلاشێ ب گشتی نە ژ عادات و ئەخلاقیاتێت مرۆڤی یە.
- دبیت هندەک بارودۆخ هەبن تێدا مرۆڤ نەچاربیت د خارنا وێدا چ بۆ تێربوون یان بۆ ساخلەمیێ بیت و هینگێ دێ یا رێگەپێدای بیت.
- پێدڤیە هندەک یاسا و دەقێن دیارکری یێت نافخۆی و نیڤدەولەتی هەبن رێکخستنا ڤی بابەتی بکەت.
نڤیسین: شهنام عگید رشید
ژێدەر:
- Tikkanen, Amy. "Cannibalism: Cultures, Cures, Cuisine, and Calories". Encyclopedia Britannica, 13 Jun. 2025, https://www.britannica.com/story/cannibalism-cultures-cures-cuisine-and-calories. Accessed 21 December 2025.
- https://placentabenefits.info/is-eating-placenta-cannibalism-and-what-about-god/
- Cohen, Mathilde. "The Law of Self-Eating: Milk, Placenta, and Feces Consumption." Law, Technology and Humans 3, no. 1 (2021): 1-16. https://doi.org/10.5204/lthj.v2i2.1490.