پڕۆژە بزاڤەکا تایبەتە کو هەولددەت کۆمەکا بەرهەمێن تایبەت د دەرئەنجام دا بخۆڤە بگریت؛ د ناڤەرۆکا خۆ دا، ب سادەیی زنجیرەیەکا کارانە کو پێدڤییە بهێنە بجهئینان بۆ گەهشتن ب ئەنجامەکێ خواستى و پێدڤی. بۆ پشتڕاستبوون ژ هندێ کو هەمی تشت ب دروستی دهێنە کرن، ڕێکخراو پشتبەستنێ ل سەر ڕێڤەبرنا پڕۆژەی دکەن، کو ئەو ژی بکارئینانا زانین، شارەزایی، ئامراز و تەکنیکانە بۆ چالاکییێن پڕۆژەی ب مەرەما بجهئینانا پێدڤییێن پڕۆژەی یێن سەرەکی.
ئەو کەسێ پڕۆژەی ژ دەستپێکێ تا دوماهییێ بڕێڤە دبەت و وەک ڕێبەرەک بۆ تیمێ خۆ کار دکەت، پێ دهێتە گوتن ڕێڤەبەرێ پڕۆژەی. ئەو د هەر پێنگاڤەکێ دا شارەزاییێن خۆ یێن تایبەت یێن ڕێکخستنێ و پەیوەندییێن دگەل کەسێن دی بکار دئینن. هندەک جاران، ڕەنگە ڕێکخراوەک ڕێڤەبەرێ پرۆگرامی بکار بئینت، کو ئەو ژی ڕێڤەبەرەکێ پڕۆژەی یە لێ چەندین پڕۆژەیان پێکڤە بۆ بەرهەم، تیم، یان پرۆگرامێن دیارکری بڕێڤە دبەت.
زڤرۆکا ژیانا پڕۆژەی
پێکهاتەیێن سەرەکی یا پڕۆژەی پێ دهێتە گوتن زڤرۆکا ژیانا پڕۆژەی، کو ژ چوار قۆناغێن جودا پێکدهێت: دەستپێکرنا پڕۆژەی، دانانا پلانەکێ، بجهئینان و تەمامکرنا کاران، و دائێخستنا پڕۆژەی.
دەستپێکرن ئەو قۆناغا پڕۆژەی یە کو دبیتە خالا دەستپێکێ بۆ هەمی پڕۆژەی. د ڤێ قۆناغێ دا، ئارمانجێن پڕۆژەی، بەرهەمێن چاڤەڕێکری، ژێدەر، بودجە و کەسێن پێدڤی دهێنە دەستنیشان کرن. یا دیڤ دا پلاندانانە، کو بکارئینانا ئامرازێن بەرهەمداریێ و دروستکرنا پرۆسەیان بخۆڤە دگریت. ئەڤە دروستکرن و پاراستنا پلان، خشتەیێن دەمی، بەرنامە و شێوەیێن دی یێن بەلگەنامەکرنێ (دۆکیۆمێنتکرن) بۆ دیڤچوونا تەمامکرنا پڕۆژەی بخۆڤە دگریت. بجهئینان ژی تەمامکرنا وان کارانە یێن کو پێدڤینە بۆ گەهشتن ب ئارمانجێن پڕۆژەی. ل دوماهییێ، دائێخستن ئەو قۆناغە ل دوماهییا پڕۆژەی کو تێدا ئاهەنگ ب کارێ ئەندامێن تیمێ دهێتە گێڕان و هەڵسەنگاندن بۆ چەوانییا بڕێڤەچوونا پڕۆژەی دهێتە کرن.
کەسێن سەرەکی و ژێدەر
پڕۆژە پێدڤی ب ژێدەرا (کەرەستە و کەسان) هەیە، کو بشێن هەر تشتەک بکەن بۆ تەمامکرنا پڕۆژەی یێ پێدڤی بیت، وەکی کەسان، ئامیران، پرۆگرامێن کۆمپیوتەری، دابینکاران، و جهێن فیزیایى. زانینا چەوانییا بدەستڤەئینانا کەس، ئامیرە و بودجەیا پێدڤی بۆ پڕۆژەی پێ دهێتە گوتن بەردەستبوونا ژێدەرا.
ئەو کەسێن گرنگ یێن د ڤێ پرۆسەیێ دا پشکدارن، پشکدارێن خوەدان بەرژەوەندی بخۆڤە دگرن، کو ئەو کەسن یێن گرنگیێ ب تەمامکرن و سەرکەفتنا پڕۆژەی ددەن و کارتێکرن ل سەر وان دهێتە کرن. کارێ ڕۆژانە ڕەنگە ژ لایێ تیمەکا فرە-شارەزا ڤە بهێتە بجهئینان، ئانکو ئەندامێن تیمێ یێن کو شارەزاییێن جودا هەین و ڕەنگە د بەشێن جودا ژی دا کار بکەن، لێ هەمی پێکڤە کار دکەن بۆ تەمامکرنا پڕۆژەی ب سەرکەفتیانە.
هەلبژارتنا میتۆدۆلۆژیایەکێ (ڕێبازەکێ)
میتۆدۆلۆژیا ڕێڤەبرنا پڕۆژەی کۆمەکا پرەنسیپێن ڕێبەریکرنێ و پرۆسەیانە بۆ بڕێڤەبرنا پڕۆژەی د هەمی زڤرۆکا ژیانا وی پرۆژەی دا. شێوازێن جودا بۆ ئارمانجێن جودا باشتر کار دکەن. ل خوارێ کورتەیەک ل سەر هندەک ژ رێبازێن بەرنیاس هەیە:
واتەرفۆل (Waterfall)
واتەرفۆل میتۆدۆلۆژیایەکا ڕێڤەبرنا پڕۆژەی یە کو ئاماژە ددەتە ڕیزکرنا قۆناغان ب شێوەیەکێ ل دیڤ ئێک. ئەو پشتبەستنێ ل سەر خشتەیەکێ دەمی یێ هێڵی دکەت، کو پێکهاتەیەکا پڕۆژەی یە تێدا قۆناغ یان کارێ بەرێ پێدڤییە بهێتە تەمامکرن بەری کو یا دیڤ دا دەستپێبکەت.
ئەجایل (Agile)
ئەجایل رێبازەکا دی یا ڕێڤەبرنا پڕۆژەی یە کو تێدا قۆناغێن پڕۆژەی تێکەلی ئێک دبن و کار ب شێوەیێ دووبارەکرنێ دهێنە تەمامکرن، کو ئاماژەیە بۆ وان قۆناغ و کاران یێن پێکڤە گرێدایی یان د هەمان دەم دا چێدبن دەمێ کو کار ل سەر کارێن دی دهێتە کرن.
لین سیکس سیگما (Lean Six Sigma)
لین سیکس سیگما تێکەڵەیەکە ژ دوو میتۆدۆلۆژیایێن "دەیباب" یێن ڕێڤەبرنا پڕۆژەی: لین (Lean) و سیکس سیگما (Six Sigma). ب شێوەیەکێ سەرەکی بۆ وان پڕۆژەیان دهێتە بکارئینان کو ئارمانجا وان پاراستنا پارەی، باشترکرنا کوالێتیێ (جۆری)، و زویتر برێڤەچوونا پرۆسەیانە.
مسۆگەرکرنا سەرکەفتنا دومدرێژ
زۆربەیا جاران سەرکەفتن ل سەر عەدەتێن باش و کارێ تیمێ دڕاوەستیت. پەیوەندیکرنا کاریگەر ئاماژەیە بۆ شەفافیەتێ، ڕاستگۆیی دگەل پلان و بیرۆکەیان، و بەردەستکرنا پێزانینان. هندەک جاران، ئاستەنگ یان بەربەستەک، کو تشتەکە دشێت ببیتە ڕێگر ل هەمبەری پێشڤەچوونا پڕۆژەی، دێ پەیدا بیت.
بۆ سەرەدەریێ دگەل ڤان ئالنگارییان، ڕێڤەبەر پێدڤی ب میکانیزمەکا فیدباکێ هەیە، کو ئامرازەکە دشێت بۆچوونێن پشکداران وەربگریت، وەکی ڕاپرسییەکێ. ل دوماهییێ، بجهئینانا پڕۆژەی د ژیانا ڕاستەقینە دا پێدڤی ب ڕێڤەبرنا گۆڕانکارییێ هەیە، دا کو پرۆسەیا ڕادەستکرنا پڕۆژەیەکێ تەمامکری و ڕازیکرنا خەلکێ بەرپرس بهێتە بجهئینان.
دبیت ل بابەتێت بهێت پتر بەحسی رێڤەبرنا پرۆژەیان بکەم، هەتا وی دەمی، سۆپاس بۆ خاندنا بابەتی.
نڤیسین: احمد مصطفى
ژێدەر:
Google Project Management Professional Course