ژ بو گەهشتن ب وان هەمی هیڤی و ئومێدان یێن کو قوتابی و خێزانێن وان ژی چاڤەرێ قوتابی ل هەرێما کوردستانێ ل پولا ١٢ ب هەر دوو بەشێن خوڤە ( وێژەیی ، زانستی ) دکەڤنە بن فشارەکا دەرونیا مەزن ڤە ژبەرکو ئەف قوناغە چارەنڤیسسازە و ئەزمون بشێوازەک نوی و جودا ژ قوناغێن دیتر دهینە ئەنجامدان، ژ بو دەرباز بون و بدەستڤەئینانا ئەنجامێن باش کو داکو قوتابی و خێزانێن وان بەرهەمێ زەحمرتا وان سالێن بوری ببینن و جڤاک و مللەت ژ شیانێن وان مفادار ببن هندەک خالێن گرنگ هەنە دڤێت بەرچاڤ بهینە وەرگرتن . دەربارەی وان هەمی پرس و دوو دلیا قوتابی و مالباتین وان تێدا دەرباز دبن مە حەزکر د ڤێ راپورتێ دا روناهیێ بێخینە سەر هندەک پرسا و بوچونا ماموستا ودیسان دەروونناسان ژی وەربگرین.
ماموستایا زمانێ ئنگلیزی پەیڤین عیسا د بەرسڤا گرنگیا رێکخستنا دەمی و هەبونا خشتێ خاندنێ هوسا گوت
بھزرا من ئێكەم پێنگاڤا خاندنەكا درست رێكخستنا دەمى يان يا خاندنێ لێ نە ب شێوەكێ توند، ئانكو دێ دەمەكێ رێك خستى دروست كەى ل ديف شيانێن خو و نە خشتەكێ وەسا بيت ل شيانێن تە زێدەتر بيت بو نمونە تو كەسەكى حەز ژ خاندنا شەڤێ د كەى مانا وێ ئەو نينە شەشى سپێدێ رابى يانژى جاران دێ زەوقێ تە ژ ھەر تشتەكى شكێت رامانا وێ نينە ڤێت زوريێ ل خو بكەى و ل ديف وى خشتەى بچى وەكى من گوتى دەم يێ گرنگەلێ ل ديف شيانێن تە
ئەڤەژى بو ھندێيە دا ب شێوەكێ ئارام و مێشكەكێ ئامادە بخوينى
لدور چەوانیا دەست پێکرنا بابەتا ( چ بابەت ل دەستپێکێ بهێنە خاندن ) ؟
جاران د بێژن ل فلانێ ڤێت دەسپێبكەى و ڤێت يێ خرا درێژتر يان زەحمەتر، لێ ئەز د بێژم ھەروەكى ياريكەر ياريێ د كەن ئێحمايەكێ د كەن ئانكو خو گەرمكرنەكێ د كەن و پاش چنە ناف ياريێ خاندن ژى وەسا تايبەت ھەكە قوتابيەكێ پيچەك تەمبەل بيت يان حەز ژ خاندنێ نەكەت ل دەستپێكێ ل وى بابەتى دەستپێبكەت ئەوێ حەز ژێ د كەت و پاشى ل ديف خشتەكێ دروس تمتم بكەت ئەگەر ژى ئاريشا ھندێ نە بيت اكيد ژ بابەتێ ژ ھەميا لاوەزتر پێ دەستپێبەت دێ باش بيت جونكـو ل وى دەمى پتر ھێز و شيانێن ھەين ژ ببەتە دوماھيكێ
ئەرێ گەلەک خاندن و بەردەوامی لسەر خاندنێ بێی راوستیان پتر مفا یان زیان هەنە؟
ب ھزرا من ھەر تشتەك و سنورێ خو نەكو بگەھيتە ھندێ ژ شيانا پتر خو زەحمەت بدەت خواندنا درست ئەوە ل دەمێ د گەھيە پەرەكى ژ وى پەرى نەچى تا درست تێبگەھى ھەكە خو تە ب تنێ ئێك جار مراجعا كتێبێ كربيت نەكو بومن ٣-٤ جارا كتێب خلاص كريە و ھێشتا ب درستى تێنەگەھشتبى نە شەرت خلاص كرنە بەلكو شەرت خواندنەكا دروستە و بو راوستاندنێ ئەگەر دەم ھەبيت بھێنڤەدانێن كورت بھزرامن دێ د باش بن لێ نەكو ھند درێژبيت ئەوا خاندى ل بيرێ نە مينيت
هەر لدور بابەتی ئەزمونێن نشتیمانی مە هندەک پرس ئاراستەی دکتورێ دەرونناس بەرێز ( علی عبدالقادر ) وەرگرت دەربارەی رولێ سەمیان یان ژی دایکوبابان د ڤی دەمی دا و چەوانیا نەهێلا ترس و دوو دلیێ لدەف قوتابیان دیسان گرنگیا هەبون و رێکخستنا ژینگەهەکا ئارام جەنابێ دکتوری هوسان بەرسڤ دا :
رولێ دەیکو بابان گەلەک یێ گرنگە و ئێکەم پێنگاڤ ژی ئەوە نابیت قوتابی گەلەک نازدار بکەن و هەمی کاروبارین ژیانا روژانە براوستینن دڤێت گەلەک نورمال بن و قوتابی جار جار ببەنە گەریان و سەرەدانان و ئەگەر هەفتیێ دوو سەرەدان هەبن بلا ئێکێ پاش بێخن دیسان ژی نابیت دەیکو باب وێ هەلبژارتنێ بدانە بەر سینگێ قوتابی و بێژنێ ئەگەر تە دەرئەنجامەکێ باش ژی بدەست بە نە ئینا دێ تە فرێکەینە زانکو و کولیژێن تایبەت و بلا دەیکو باب فشارێ لسەر دەرونێ قوتابی نەکەن برێکا بەردەوام پسیارکرنێ دەربارەی چەوانی و چەنداتیا خاندنێ بەلکو بلا هەر تشت یێ نورمال بیت و بەردەوام پالپشتیا قوتابی بکەن ژ هەمی لایان ڤە بو نمونە بێژنێ مە باوەریا ب تە هەی و تو شیای قاناغێن بەری نوکە دەربازکەی دێ ئەڤە ژی بسلامەتی و سەرکەفتیانە دەرباز بیت .
دەربارەی هەبون و رێکخستنا ژینگەهەکا ئارام د ڤی دەمێ هەستیار دا جەنابێ دکتوری گوت : مەرج نینە بارودوخێ هەمی قوتابیان وەکی ئێک بیت یان ژی ئەگەر ئارامی و گرنگی هەبو رامانا سەرکەفتنێ یە بەلێ پا یا گرنگە خێزان د هاریکاربن دایک و باب و خیشک و برا و هەمی کەسێن دەوروبەر هیچ ئاریشە و ئالوزیان د ناڤا مالدا پەیدا نەکەن دا کارتیکرنا خراب لسەر دەرونێ قوتابی نەبیت و دیسان ژی لدوماهیێ دکتورێ دەرونناس گوت ژی کو هەبونا پلانەکا دارێژتی و رێک و پێکیا دەمی ژ پێنگاڤێن چون بەرەف سەرکەفتنێ یە .
ل دوماهیا ئەڤێ راپورتا مە لدور ئەزمونین نشتیمانی ئامادە کری دیار دبیت کو ئەف ئەزمونە ل هەرێما کوردستانێ بەردەوام وەک ویستگەهەکا چارەنڤیسساز د سیستەمێ پەروەردێ دا دمینن .
دیسان ژی دیارد دبیت کو پولا دوازدێ بارگرانیەکا دەرونی یا ئیکجار مەزن هەیە لسەر هزر و ژیانا قوتابیان لەوما ژی ئەم گەهشتینە وێ باوەریێ کو پیتڤیە خێزان ،جڤاک و دەزگەهێن پەروەردەیی ژی ستراتیژیەتەکا هوسان بکاربینن دا کو ژ قوناغا ترس و بارگرانیێ ببیتە قوناغەکا سروشتی یا فێربونی دەستپێکەکا گەش ژبو پاشەروژەکا ئاڤاکەر.
نڤیسین: ڤمرهین عباس