نەبونا ئەزمونان دهێتە هژمارتن ئێكەم ئاریشە كۆ ماموستایێن نوی روبەروی دبن د جیهانا پەروەردێ دا، ژبەر هندێ دڤێت ئەم پرسیارێ بكەین و بێژین ئەو چ لایەنن كو ماموستایێ نوی گرنگیێ پێ بدەت داكو كارێ خۆ ب سەركەفتیانە د ناڤا پولا خواندنێ دا ئەنجام بدەت ؟
زانا (ڤێنمان) ڤەكولینەك ئەنجام دا، بو ئەوی دیاربوو كو هەشت بابەتێن سەرەكی هەنە ئەڤ ماموستایە گرنگیێ پێ بدەن داكو كارێ خو ب سەركەفتیانە ئەنجام بدەن، ئەوژی:
(كونترولكرنا پولێ، پشتەڤانیكرنا قوتابی بۆ خواندنێ، سەرەدەریكرنا قوتابی ب بەرچاڤ وەرگرتنا جیاوازیێن تاكەكەسی، هەلسەنگاندنا كارێ قوتابی، رێكخستنا پولێ، تەمامیا كەرەستێن پەروەردەی، سەرەدەریكرن دگەل ئاریشێن قوتابی).
هەردوو زانا (فولر و براون) وەسا ددیتن كو ب شێوەیەكێ گشتی ماموستایێ نوی سێ قوناغاندا دەرباز دبیت، ئەوژی:
1-قوناغا دەروازەی: ئەڤ قوناغە ب قوناغا (ململانێ ـ صراع) دهێتە بناڤكرن، ماموستا د ڤێ قوناغێ دا هەست ب نەئارامیێ و وەستیانێ دكەت، چونكی ماموستا د ئەڤێ قوناغێ دا مژویلی كێماسیێن خۆ دبیت و بەردەوام چەندین پرسیارا ژ خۆ دكەت، وەك: ئەرێ قوتابیێن من ئەز خۆش دڤێم؟ ئەرێ ماموستایێن دی گرنگیێ ددەنە من؟ ئەرێ رێڤەبەرێ قوتابخانێ چەوا تەماشەی من دكەت؟
ژ دەرئەنجامێ چەندین ڤەكولینان دا ل سەر ئەڤی بواری دیاربوویە كو هندەك ماموستا ل دەستپێكا كارێ ئەوان لایەنێ وان یێ كومەلایەتێ لاواز و نەرێنی دبیت و دەمێ سەرەدەریێ دگەل قوتابیان پەنایێ دبەنە بەر توندوتیژیێ و شێوازێ كونترولكرنێ یێ توند.
2-قوناغا گرنگی دانا ماموستایی بۆ ئەوان كاران ئەوێن ژبۆ وی د گرنگ بن: پشتی ماموستا هەسپێدكەت كو شیانێن بجهئینانا پێدڤیێن وانەگوتنێ هەنە، وی دەمی دێ گرنگیەكا زێدە دەتە دەستكەفتیێن خواندنا قوتابیێن خۆ، و ئەڤ گرنگیدانە هندەك جاران وەل ماموستایی دكەت هەست ب بێ هیڤیبونێ بكەت، ب تایبەتی ل دەمێ گوتنا هندەك بابەتان دا یان ژی ل دەمێ ژمارەكا مەزن یا قوتابیان د ئێك پول دا ئامادەبن، یان دەمێ كێم یێ وانێ، و هەبوونا كێماسیان د پێدڤیێن وانەگوتنێ دا.
ئەگەر ماموستا ب شێوەیەكێ ساخلەم سەرەدەریێ دگەل ئەڤان هەردوو قوناغان دا نەكەت وی دەمی ئەو نەشێت بگەهیتە قوتاغا سیێ.
3-قوناغا گرنگیدانێ ب پێدڤیێن قوتابیان: ماموستا د ئەڤێ قوناغێ دا هزر د پێدڤیێن كومەلایەتی و هەڤسوزی یێن قوتابیان دكەت، و دێ شارەزایی ئەوان جیاوازیا بیت ئەوێن د ناڤا قوتابیێن پولێ دا هەین، و دێ هزر د نەگونجاندنا بابەتان دا د ناڤا پولێ دا كەت و بزاڤێ كەت بابەتان ل دویڤ شیانێن قوتابیان دارێژیت.
و ل دوماهیێ ژی دێ باس ل خالەكا گرنگ كەم ئەوژی: مەرج نینە تو خودان ئەزمون بی داكو ببیە ماموستایەكێ سەركەفتی چونكی وانەگوتن و رولێ ماموستایی ژ دوو لایەنان پێك دهێت ئەوژی بەهرەیا سروشتی و شارەزایێن پراكتیكی، بەهرە خالا دەستپێكێ یا بهێزە بو ماموستایی ئەگەر خودان شارەزایی و ئەزمونێن بەرێ ژی نەبیت دشێت ئەڤێ بەهرەیا خو بدەتە كاری و گورانكاریێن راستەقینە د ژیانا قوتابیان دا دروست بكەت.
نڤیسین: دنیا لقمان